NASA Марс орбитасында жүрген “MAVEN” ғарыш аппаратынан алты ай бойы ешқандай сигнал алынбағаннан кейін оның миссиясының ресми түрде аяқталғанын жариялады. Ғарыш агенттігі он жылдан астам уақыт бойы зерттеу жүргізген аппараттың қызмет мерзімі аяқталғанын растады.
NASA жобасының жетекшісі Майк Моро миссияның аяқталуы команда мүшелеріне жақын адамынан айырылғандай әсер еткенін айтты.
Марстың атмосферасын орбитадан зерттеу үшін 2013 жылы ұшырылған “MAVEN” өткен жылдың желтоқсанында Қызыл ғаламшардың арғы бетіне өткеннен кейін байланысқа шықпай қалды. Мәліметтер ғарыш аппаратының өз осінен жылдам айнала бастағанын, соның салдарынан орбитасының бұзылып, батареяларының таусылғанын көрсетті.
NASA биыл құрған арнайы комиссия аппаратты қалпына келтіру мүмкін емес және оның толықтай істен шыққан деген қорытындыға келді. Мамандардың бағалауынша, аппараттың қалдықтары Марсқа құлағанға дейін тағы 50–100 жыл бойы орбитада қала береді.
NASA бұл жағдайдың басқа ғарыш аппараттарына қауіп төндірмейтінін мәлімдеді. Алайда ақаудың нақты себебін анықтау жұмыстары әлі жалғасып жатыр.
Маңызды ғылыми жаңалықтарға үлес қосты
Марстағы атмосфералық құбылыстарды зерттеген “MAVEN” өткен жылы Күн жүйесінің сыртынан келген кометаны бақылаған.
Сонымен қатар аппарат 2017 жылдың қыркүйегінде болған қуатты күн дауылы кезінде Марста кенеттен пайда болған жарқын полярлық шұғылаларды тіркеп, ғаламшар атмосферасының эволюциясын түсінуге маңызды үлес қосты.
Орбиталық зерттеулерден бөлек, “MAVEN” Марс бетіндегі “Curiosity” және “Perseverance” роверлерінен алынған мәліметтерді Жерге жеткізу үшін байланыс қызметін де атқарды.
Колорадо университетінің (Боулдер) “MAVEN” бағдарламасының бас ғалымы Шеннон Карри аппараттың ғылымға қосқан үлесін мақтан тұтатындарын айтты.
NASA өкілдерінің хабарлауынша, Марс орбитасындағы АҚШ пен Еуропаға тиесілі қалған төрт спутник байланыс қызметін өз мойнына алады. Сондықтан Марс бетіндегі зерттеу аппараттарының жұмысына немесе деректердің жеткізілуіне әсер ететін ешқандай үзіліс болмайды.
