Иранның Атом энергиясы жөніндегі ұйымының басшысы Мұхаммед Ислами уран байыту процесіне қандай да бір шектеу қойылуын жоққа шығарып, АҚШ пен Израильдің бұл талабы «орындалмайтынын» айтты.
Иранның “ISNA” ақпарат агенттігінің хабарлауынша, Мұхаммед Ислами: «Дұшпандарымыздың Иранның байыту бағдарламасын шектеу туралы мәлімдемелері мен талаптары тек құр қиял ғана», — деді. Бұл мәлімдемелер Иран мен АҚШ арасында Пәкістанның делдалдығымен демалыс күндеріне жоспарланған келіссөз қарсаңында жасалды.
Ислами: «Дұшпандарымыздың барлық қастандығы мен әрекеттері, соның ішінде осы қатыгез соғыс та ешқандай нәтиже берген жоқ. Енді олар келіссөз арқылы бір нәрсеге қол жеткізгісі келеді», — деп қосты.
Уран байыту мәселесі 20 жылдан астам уақыт бойы батыстың Иранмен қарым-қатынасында орталық орын алып келеді. АҚШ пен оның одақтастары Тегеранды ядролық қару жасауға талпынып жатыр деп айыптаса, Иран бұл бағдарламаның әрдайым тек азаматтық мақсатта болғанын алға тартады.
АҚШ президенті Дональд Трамп соғыстан кейін Иран тарапынан «уран байыту жүргізілмейтінін» қатаң түрде мәлімдеген болатын. Трамп қазіргі соғысқа дейін Иран атом қаруын жасауға асығып жатыр деп мәлімдеген еді, алайда бұл уәжді БҰҰ-ның ядролық бақылау органы МАГАТЭ қолдаған жоқ.
Ядролық нысандар және қазіргі жағдай
Израиль мен АҚШ-тың соңғы қақтығыстарды бастаған 28 ақпандағы шабуылдары Вашингтон мен Тегеран Иранның ядролық бағдарламасын қамтитын келіссөз жүргізіп жатқан тұста басталды. Израиль мен АҚШ өткен маусымдағы 12 күндік соғыс кезінде Иранның ядролық бағдарламасын нысанаға алып, оның уран байыту мүмкіндігін жойғанын алға тартты.
Соған қарамастан бомбалаудан кейін Иранға тиесілі бірнеше жүз килограмм жоғары байытылған уранның қазір қайда екені белгісіз. Ол бомбаланған нысанның үйінділері астында көміліп қалған деп есептеледі. Трамп әлеуметтік желідегі жазбасында Иран мен АҚШ «тереңде көмілген барлық ядролық материалдарды қазып алу» үшін бірлесе жұмыс істей алатынын меңзеді.
МАГАТЭ-нің мәліметінше, Иран өткен жылғы соғысқа дейін уранды 60% деңгейіне дейін байытып келген. Бұл көрсеткіш қазіргі уақытта күшін жойған 2015 жылғы ядролық келісім рұқсат еткен 3,67% шегінен әлдеқайда жоғары және бомба жасау үшін қажетті 90%-ға жақын.
