Түркия Республикасының Ұлттық Қорғаныс министрлігі өткен жылы күзде Грузия-Әзербайжан шекарасына жақын жерде құлаған “C-130” әскери ұшағына қатысты тергеудің алғашқы нәтижелері бойынша жарылғыш заттың ізі табылмағанын жариялады. Түркияға тиесілі “C-130” әскери жүк ұшағы 2025 жылдың 11 қарашасында Әзербайжаннан қайтып келе жатқанда апатқа ұшыраған болатын. Министрліктің мәліметінше, ұшақ бортында экипажды қосқанда 20 адам болған.
Бейсенбі күні «Mavi Vatan-2026» жаттығулары кезінде Түркия Әскери-теңіз күштерінің «TCG Anadolu» амфибиялық шабуыл кемесінде өткен апталық баспасөз мәслихатында министрліктің ресми өкілі, адмирал Зеки Актүрік ұшақ сынықтарын сот-медициналық сараптау барысында ішкі немесе сыртқы жарылғыш заттардың әсері байқалмағанын айтты.
Әскери-әуе күштері қолбасшылығы жүргізіп жатқан техникалық сараптамалар Грузиядағы апат орнында да, Түркиядағы техникалық қызмет көрсету базаларында да көптеген әскери бөлім мен қорғаныс өнеркәсібі серіктестерінің қатысуымен жалғасуда. Ұшу деректерін тіркеу құрылғысының (FDR) жазбалары апат сәтіне дейін экипаж байланысында немесе ұшақ жүйелерінде ешқандай ақау болмағанын, оқиғаның кенеттен болғанын көрсеткен.
Адмирал Актүрік: «Ұшақтың құйрық бөлігі фюзеляждан бөлініп кеткендіктен, FDR құрылғысының қуат және дерек кабельдері үзіліп, жазба тоқтап қалған. Сондықтан тіркеу құрылғысында апаттың себебін ашатын қосымша мәліметтер табылмады», — деді.
Азот баллоны туралы хабарлар шындыққа жанаспайды
Қозғалтқыштар мен пропеллерлерді егжей-тегжейлі тексеру олардың апат сәтіне дейін қалыпты жұмыс істегенін және пропеллер ақауынан туындаған ешқандай зақым жоқтығын көрсетті. Актүрік сондай-ақ апатқа азот баллоны себеп болды деген БАҚ-тағы ақпаратты теріске шығарды. Ұшақ ішінде бекітілген 19 келілік екі өрт сөндіргіш баллонның ұшақ сынықтары арасынан бүтін күйінде және ешқандай соққы ізісіз табылғанын айтты.
Алайда адмирал көмірқышқыл газы баллонының бекітілген жерінен шығып кетіп, ұшақтың құйрық бөлігіне соғылуы мүмкін екенін, бұл апатқа әкеп соққан құрылымдық зақымға себеп болуы ықтималдығын атап өтті. Қазіргі уақытта ұшақ сынықтарына зертханалық жағдайда металлургиялық және техникалық сараптама жүргізіліп жатыр.
Аймақтық шиеленіс және бейбітшілік талпыныстары
Аймақтық оқиғаларға тоқталған Актүрік Таяу Шығыста жақында жарияланған екі апталық атысты тоқтату келісімін құптап, оның тұрақты бейбітшілікке ұласуына үміт білдірді. Ол тараптарды осы екі апталық мерзімді тұрақтылықты нығайту үшін сындарлы қадам басу үшін пайдалануға шақырды. Израильді Ливанның егемендігін бұзатын әрекеттерін тоқтатуға шақырып, Шығыс Иерусалимдегі Әл-Ақса мешітіне жасалған шабуылдарды айыптады.
