Халықаралық энергетикалық талдау және зерттеу ұйымы “BloombergNEF” (BNEF) Түркияның энергиялық бетбұрысын қарастырған «Turkey Transition Factbook 2026» баяндамасында жаңартылатын энергия, энергияны сақтау жүйелері, батарея және электрлі көліктердің экожүйесі, таза өнеркәсіп, көміртек нарықтары мен энергетикалық көшісті қаржыландырудың қазіргі жағдайы мен 2035 және 2050 жылдарға арналған болжамдарына баға берді.
Түркияның өткен жылы жел энергетикасы қондырғылары бойынша әлемде 5-орында, ал күн энергетикасы қондырғылары бойынша 10-орында тұрғаны туралы мәлімет берілген баяндамаға қарағанда, ел қос технология бағытында да әлемнің көшбасшы нарықтарының қатарында.
Осы орайда Түркияда 2026–2035 жылдар аралығында жалпы қуаты 25 гигаватты құрайтын жаңа жел энергетикасы әлеуеті іске қосылады деп болжануда. Жаңартылатын энергия көздері аймақтары жобалары аталған кезеңдегі жаңа жел қондырғыларының шамамен 37 пайызын құрайды.
Өткен жылы лицензия алған шамамен 19 гигаваттық энергия жинақтаушы жүйесі бар жел электр станциясы жобаларының құрылысы аяқталып, енді Түркиядағы жаңартылатын энергия әлеуеті айтарлықтай артады.
Сақтау технологияларындағы жетістіктер жел энергетикасының электр жүйесіндегі рөлін одан әрі күшейтеді деп күтілсе, базалық жүктеме сұранысын неғұрлым жоғары деңгейде қанағаттандыру үшін қосымша жел және батарея инвестициялары қажет етіледі.
Күн энергетикасының қуаты 2030 жылға қарай екі есе артады
Түркия өткен жылы күн энергетикасы қондырғылары бойынша 6,4 гигаваттық жаңа қуаттылықпен әлемде 10-орынға тұрақтады. Түркияның күн энергетикасының орнатылған қуаты 2030 жылға қарай шамамен екі есеге артады деп есептеліп отыр.
Өткен жылы іске қосылған жаңа күн энергетикасы қуаттылығының 84 пайызын негізінен өз қажеттілігін өтеу мақсатында құрылған лицензиясы жоқ күн электр станциялары құрап отыр.
Лицензиясы жоқ күн энергетикасы жобалары 2026 жылы да жаңа қондырғылардың негізгі көзі болуын жалғастырады. Ал 2028–2035 жылдар кезеңінде жаңа аймақ жобалары мен ірі көлемді инвестициялардың әсерінен лицензиясы бар күн станцияларының қондырғылардағы үлесі артады деп жоспарланды.
Екінші жағынан, жаңа жобалармен қатар Сауд Арабиясы және Біріккен Араб Әмірліктерімен дамытылған ынтымақтастық байланыстар күн энергетикасы инвестицияларын қолдайтын маңызды факторлардың қатарында.
Түркияда батарея арқылы энергия сақтау нарығы да жақын арада қарқынды түрде өседі. Батарея құнының төмендеуі, жаңартылатын энергияның орнатылған қуатының артуы және отандық өндіріс әлеуетінің дамуымен энергияны сақтау инвестицияларының екпін алатыны болжануда.
Түркия 2035 жылға қарай 8 гигаваттық батареямен сақтау қуатына қол жеткізіп, энергетикалық өзгерісті тездетеді деп күтілуде. Құрылатын сақтау қуаттылығының шамамен 90 пайызын желілік ауқымдағы жобалар құрайтын болады.
Соңғы уақытта қабылданған лицензиялық реттеулермен жаңа желілік ауқымдағы сақтау лицензияларының тек қана жел және күн станцияларымен интеграцияланған жобаларға берілуі де бұл инвестицияларды қолдап отыр.
